Rzemiosło rozwijane od 1957 roku

W 1937 roku, w kopalni na Śląsku, zdarzył się wypadek, po którym pewien chłopiec został bez ojca. Nie wiemy, co wtedy czuł. Nikt tego nie zapisał. Wiemy tylko, że dwadzieścia lat później ten sam chłopiec, już jako dorosły mężczyzna, wynajął od swojego mistrza, Antoniego Spyry, kilka maszyn stolarskich. Zapłacił za nie równowartość dwustu złotych, czyli tyle, ile kosztowało wtedy siedemnaście kilogramów cukru. Miał je spłacać przez dwa lata. Miał pięćdziesiąt metrów kwadratowych powierzchni i nic więcej.

To był 1 czerwca 1957 roku. Nikt wtedy nie wiedział, że ta data będzie kiedyś świętowana jako początek firmy, która przetrwa niemal siedemdziesiąt lat.

Pracował sam. Później dołączyło do niego dwóch pracowników. Pierwsze, co wychodziło spod jego rąk, to nie były okna ani nawet meble. To były drewniane klocki, zabawki dla dzieci. Proste, twarde, pachnące świeżo ciętym drewnem. Dopiero z czasem, deska po desce, przyszły meblościanki i stoły, potem boazerie, parkiety, schody. Całe śląskie domy zaczęły nosić w sobie ślad jego rąk.

Ale coś w tych domach wciąż nie grało. Miały piękne wnętrza, solidne meble, dobrze skrojone schody. Brakowało im tylko jednego: dobrych okien. Te dostępne na rynku były nieszczelne, kiepsko wykonane, jakby ktoś traktował je jak dodatek, a nie serce domu.

W latach siedemdziesiątych ten sam mężczyzna zaczął jeździć do Niemiec, gdzie mieszkała część rodziny. To tam, patrząc na tamtejsze okna, zaczął snuć wizję. Nie od razu wiedział, jak ją zrealizować. Wizja dojrzewała powoli, tak jak dojrzewa drewno w suszarni, cierpliwie, bez pośpiechu.

Decyzja zapadła podczas jednego z kolejnych wyjazdów, kiedy znajomi zawieźli go do niemieckiego stolarza sprzedającego tanio swoje narzędzia. Nie miał wtedy specjalistycznych maszyn do produkcji okien. Miał tylko narzędzia, które dało się zaadaptować, i upór, żeby spróbować. Tak, między rokiem 1985 a 1986, powstały pierwsze proste, jednoramowe okna. Jedno z nich stoi do dziś w domu rodzinnym, jako pamiątka. Można je dotknąć, powąchać stare drewno, przypomnieć sobie, jak wszystko się zaczęło.

„Nie było momentu olśnienia. Było coś mocniejszego: pewność.”

Początek lat dziewięćdziesiątych, targi w Katowicach. W niewielkim przedsionku stoi mężczyzna, a obok niego, jeszcze mała, jego córka. Prezentują jedno okno. Jednoskrzydłowe, brązowe, z ciężko zdobytą szybą jednokomorową przywiezioną aż z huty w Szczakowej. Ludzie przechodzą obok i patrzą na nich jak na kosmitów. Nikt wtedy nie robił jeszcze takich okien w tej okolicy.

To spojrzenie, zamiast zniechęcić, dodało mu skrzydeł. Zrozumiał, że trafił na niszę.

Ta córka spędzała z ojcem każde wakacje. Jeździła z nim po szkło do huty, po drewno na Mazury i na południe Polski, a czasem i za granicę. Najpierw jako mała pasażerka, której zadaniem było pilnować, żeby tata nie zasnął za kierownicą. Później sama siadała za kółkiem. W domu, który sąsiadował z warsztatem, w pokoju telewizyjnym urządzono sekretariat, gdzie po mamie, zajmującej się księgowością i kadrami, stanowisko przejęła córka. Nie było momentu olśnienia. Było coś mocniejszego: pewność, obecna od zawsze, że nie wyobraża sobie życia bez drewna i bez tych ludzi.

W latach dziewięćdziesiątych do Polski zaczęły napływać środki z funduszy PHARE. To one, i kolejne dotacje, pozwoliły małej stolarni realnie się rozwinąć.

Listopad 1998 roku. Ojciec umiera. Firma, którą budował od pustego pokoju wielkości pięćdziesięciu metrów, zostaje bez swojego twórcy. Jego dzieło przejmuje żona, a razem z nią dzieci, które dorastały w tym warsztacie i znały go niemal na pamięć.

Przez kilka kolejnych lat rodzina prowadzi firmę razem, tak jak uczył ich ojciec: krok po kroku, deska po desce. Z czasem jednak drogi się rozchodzą, każde z rodzeństwa wybiera własną ścieżkę. To matka i dwie córki, Barbara i Anna, postanawiają kontynuować dzieło ojca i męża dokładnie tam, gdzie się ono narodziło, w Czarkowie.

„Precyzja, wytrzymałość i dbałość o detal nie są zarezerwowane dla mężczyzn w warsztacie.”

1 czerwca 2003 roku, dokładnie w rocznicę założenia firmy przez ojca, zaczynają pisać jej historię na nowo. Jako ABA, od pierwszych liter swoich imion: Alicja, Barbara i Anna. Chcą pokazać jedno: że okno może być kobietą. Że precyzja, wytrzymałość i dbałość o detal nie są zarezerwowane dla mężczyzn w warsztacie.

W 2019 roku, po śmierci matki, firmę prowadzą już tylko dwie siostry, Anna i Barbara. Nadal razem. Nadal pod tym samym dachem, w tym samym Czarkowie, gdzie wszystko się zaczęło.

Dziś ABA Wiktorczyk zatrudnia blisko pięćdziesiąt osób i produkuje okna oraz drzwi dla inwestorów w Polsce i w Niemczech. Zbliża się do siedemdziesiątej rocznicy istnienia. Mogłaby urosnąć, rozproszyć się, oddać zarządzanie ludziom, którzy patrzą wyłącznie na słupki w tabelach.

Nie tego chcemy.

Jesteśmy dumne przede wszystkim z naszych pracowników, z relacji i atmosfery, którą budujemy każdego dnia od nowa. Nie chcemy być bezdusznym korpo, w którym klient staje się numerem w systemie. U nas wciąż jest Pan Piotr, który dzwoni z pytaniem o parapet. Jest Pani Kasia, która chce dopasować okno do stuletniej kamienicy. Za każdym oknem, które opuszcza nasz zakład, stoimy na końcu my, Anna i Barbara, gotowe wziąć za nie odpowiedzialność.

Dbamy też o to, żeby nasze produkty nadążały za najnowocześniejszymi rozwiązaniami, za trendami, za marzeniami naszych inwestorów. W dużej korporacji nie da się tak elastycznie dopasować stolarki do konkretnego budynku, do konkretnego człowieka. My nie mamy takich ograniczeń.

Gdzieś w domu rodzinnym stoi wciąż to samo okno, jednoramowe, brązowe, zrobione z narzędzi kupionych od niemieckiego stolarza niemal czterdzieści lat temu. Nie jest już częścią żadnej produkcji. Jest przypomnieniem. Kiedy patrzymy na nie dzisiaj, po tylu latach, po stracie ojca i matki, po tym wszystkim, co razem zbudowałyśmy, wiemy jedno: to nie jest tylko okno. To jest dowód, że można zacząć od pięćdziesięciu metrów kwadratowych i cukru zamiast pieniędzy, a skończyć jako firma, której ufają ludzie po drugiej stronie granicy.

I że przez te wszystkie lata, mimo wszystko, wciąż jesteśmy tu we dwie.